Tính khả thi phụ thuộc từng hiện trường. Đất dẫn điện, độ ẩm, cốt thép, chướng ngại, tiếp xúc anten và hình học đối tượng có thể làm giảm độ xuyên sâu hoặc che khuất tín hiệu. Kế hoạch cần nêu kết quả nào được xem là đạt mục tiêu và trường hợp nào chưa đủ cơ sở kết luận.
1 Xác định quyết định cần hỗ trợ
Mục tiêu có thể là định vị cốt thép trước khoan, xác định mặt phân lớp mặt đường, sàng lọc biến đổi nâng đỡ cục bộ, tìm đối tượng chôn ngầm hoặc chọn vị trí kiểm chứng trực tiếp. Mục tiêu quyết định độ phân giải, khoảng độ sâu, độ chính xác vị trí, khoảng cách tuyến và yêu cầu bằng chứng.
Mô tả đối tượng dự kiến theo độ sâu, kích thước, hướng, tương phản vật liệu và các đối tượng khác có thể gây tín hiệu tương tự. GPR phản ứng với biến đổi tính chất điện từ; đối tượng có tương phản thấp hoặc nhỏ hơn khả năng phân giải thực tế có thể không được phát hiện.
2 Rà soát hạn chế trước khi huy động
- Bản vẽ, khảo sát trước đây, lõi khoan, hố khoan và lịch sử sửa chữa.
- Vật liệu, độ nhám, nước trên bề mặt, độ dốc, bó vỉa và vùng không tiếp cận được.
- Mật độ cốt thép, vật cản kim loại, phương tiện và nhiễu vô tuyến.
- Giao thông, sản xuất, vệ sinh, giấy phép và yêu cầu khoanh vùng.
- Đường ống, cáp đã biết hoặc nghi có và quy trình đào an toàn.
- Mốc định vị có thể nhận diện lại sau khi kết thúc khảo sát.
Rà soát hồ sơ phải chỉ ra khu vực GPR có thể bổ sung bằng chứng và khu vực cần phương pháp khác hoặc kiểm tra trực tiếp.
3 Lựa chọn thiết bị theo yêu cầu độ sâu và chi tiết
Anten tần số cao có thể cho chi tiết tốt hơn ở vùng nông; anten tần số thấp có thể ghi nhận phản hồi rộng hoặc đến muộn hơn nhưng ít chi tiết hơn. Hiệu quả phụ thuộc toàn bộ hệ thống và hiện trường; tần số không phải là cam kết về độ xuyên sâu.
Hệ anten tiếp xúc mặt đất phù hợp khảo sát chi tiết cục bộ nhưng cần điều kiện tiếp cận và tiếp xúc phù hợp. Hệ anten không tiếp xúc có thể khảo sát mặt đường ở tốc độ cao, song mục đích và cách hiệu chỉnh khác nhau. Hệ đa kênh hoặc quét tần số theo bước giúp tăng độ bao phủ nhưng vẫn cần kiểm soát hình học và diễn giải.
4 Bố trí tuyến theo đối tượng
Ghi gốc tuyến, hướng, chiều dài và khoảng cách tuyến theo quy ước tọa độ gắn với mốc cố định. Khoảng cách tuyến phải phù hợp kích thước và hướng đối tượng. Tuyến song song hỗ trợ kiểm tra tính lặp; tuyến cắt ngang thực sự đi qua mục tiêu cần thiết khi phải xác định tính liên tục ngang hoặc hình dạng trên mặt bằng.
Không khẳng định ranh giới khép kín nếu tuyến ngang không cắt qua vùng phản hồi rõ nhất hoặc lưới bị chia cắt bởi dải không tiếp cận được. Phân biệt lưới dự kiến, phạm vi đã đo và vùng chưa khảo sát.
5 Xác lập thông số thu thập
Ghi anten hoặc dải tần, khoảng cách giữa các vết ghi, số mẫu mỗi vết, bước lấy mẫu thời gian, cửa sổ thời gian ghi nhận, số lần cộng chồng tín hiệu, bộ lọc khi thu thập, hiệu chỉnh bánh xe đo quãng đường và phương pháp định vị.
Cửa sổ thời gian cần bao phủ đối tượng và có khoảng dự phòng; thời gian ghi nhận không đồng nghĩa với độ sâu. Khoảng cách vết ghi phải đủ để lấy mẫu phản hồi dự kiến. Nội suy hình ảnh không bù được việc đo quá thưa. Hướng tuyến phải được đánh dấu nhất quán để tái lập tọa độ khoảng cách.
6 Kiểm soát chất lượng tại hiện trường
- Đo lặp một tuyến để kiểm tra tính lặp lại của vị trí và tín hiệu.
- Đo qua đối tượng đã biết khi có điều kiện.
- Kiểm tra các mặt cắt ban đầu trước khi hoàn thành lưới.
- Kiểm tra độ ổn định time zero, cắt ngọn tín hiệu, bão hòa, tiếp xúc anten và hoạt động bộ mã hóa quãng đường.
- Ghi ngay tuyến bị rút ngắn, cản trở, đảo chiều hoặc đo lặp.
- Lưu dữ liệu thô và nhật ký trước khi xử lý hoặc xuất tệp.
Điều chỉnh tại hiện trường được chấp nhận khi có ghi chép. Thay đổi khoảng cách, hướng hoặc thông số mà không lưu hồ sơ làm giảm khả năng truy xuất.
7 Xác định hồ sơ bàn giao
Hồ sơ cần có dữ liệu thô và đã xử lý, danh mục tệp, mặt bằng tuyến, quy ước tọa độ, thông số thu thập, nhật ký xử lý, mặt cắt đại diện, kết quả diễn giải, giới hạn và đề xuất kiểm chứng. Ảnh không có định danh nguồn và hệ trục chỉ là công cụ minh họa.
Các câu hỏi cần kiểm tra trước khảo sát
- Kết quả phải hỗ trợ quyết định nào.
- Đối tượng và các khả năng thay thế là gì.
- Tương phản và hình học dự kiến có thể phát hiện được không.
- Cần phạm vi đo nào để kiểm tra tính liên tục.
- Mỗi tuyến sẽ được định vị và tái lập như thế nào.
- Đối tượng đã biết hoặc tuyến lặp nào dùng để kiểm soát chất lượng.
- Điều kiện nào khiến kết quả chưa thể kết luận.
- Có thể khảo sát bổ sung bằng cách nào nếu vẫn còn phần chưa rõ.
Tài liệu tham khảo được dẫn trong bản nguồn: USACE EM 1110-1-1802 — Geophysical Exploration for Engineering and Environmental Investigations. Xem liên kết tại danh mục cuối tài liệu.
Liên kết tiếp theo: Kiểm tra tính toàn vẹn và xử lý dữ liệu GPR.